Objavljivanje knjiga po modelu otvorenog pristupa

Knjige objavljene po modelu otvorenog pristupa su digitalne publikacije koje su slobodno dostupne svima. Njihova osnovna prednost je dostupnost, jer omogućavaju čitaocima širom sveta da pristupe sadržaju bez ograničenja.

Kako funkcionišu knjige po modelu otvorenog pristupa?

Za razliku od tradicionalnog izdavaštva, gde izdavači autorima isplaćuju avans u odnosu na buduće honorare, model otvorenog pristupa zasniva se na naknadama za obradu knjige. Ove naknade pokrivaju troškove pripreme i objavljivanja knjige, a najčešće ih finansiraju institucije ili fondovi koji podržavaju rad autora.

MDPI Books je platforma koja omogućava objavljivanje knjiga po principu otvorenog pristupa. Fokus je pre svega na monografijama i zbornicima, ali obuhvata i druge formate kao što su udžbenici, projektni izveštaji i serije knjiga.

Tradicionalno izdavaštvo i otvoreni pristup

Važno je naglasiti da tradicionalno izdavaštvo i otvoreni pristup nisu suprotstavljeni modeli, već se često dopunjuju. Iako se ponekad smatra da otvoreni pristup znači kraj štampanih izdanja, to nije slučaj. Mnogi izdavači i dalje nude štampane verzije knjiga, najčešće putem print-on-demand tehnologije.

Dostupnost knjiga

U osnovi ovog modela nalazi se ideja da znanje treba da bude dostupno svima, bez prepreka. Većina izdavača koji posluju po principu otvorenog pristupa ima online biblioteke u kojima su dostupne besplatne digitalne verzije knjiga. Na primer, MDPI Books Online Library objedinjuje digitalna i štampana izdanja knjiga na jednom mestu. Pored toga, knjige se mogu pretraživati prema formatu i naučnoj oblasti, što korisnicima olakšava pronalaženje sadržaja koji ih interesuje.

Procedura

1. Slanje predloga knjige

Ako želite da objavite knjigu, kao što su zbornik ili monografija, po modelu otvorenog pristupa, prvi korak je slanje predloga izdavaču. Predlog treba da sadrži osnovne informacije o knjizi, kao što su broj strana, figura i referenci, sadržaj, informacije o autorstvu, ciljna publika i doprinos postojećoj literaturi.

Važno je imati u vidu da prihvaćeni predlozi zahtevaju obezbeđeno finansiranje za pokrivanje troškova obrade i objavljivanja knjige.

2. Naknade za obradu knjige

Naknade za obradu knjige često izazivaju nedoumice kada je reč o objavljivanju u otvorenom pristupu. Iako su knjige besplatno dostupne online, sredstva su potrebna za pokrivanje uredničkog i produkcijskog procesa. Finansiranje najčešće dolazi od univerziteta, biblioteka, profesionalnih organizacija, sponzora ili istraživačkih grantova.

Kod MDPI Books autori monografija dobijaju preliminarnu ponudu pre konačnog dogovora, dok zbornici imaju standardizovane naknade po poglavlju.

3. Pisanje i priprema rukopisa

Nakon odobrenja predloga i obezbeđivanja finansiranja, autori mogu započeti pripremu rukopisa. Ovaj deo procesa zahteva najviše vremena, ali pruža priliku da se istaknu originalnost i stručnost autora.

Rukopis mora biti pripremljen na gramatički ispravnom engleskom jeziku i u skladu sa odgovarajućim šablonima za formatiranje. MDPI takođe nudi usluge lekture i jezičke obrade rukopisa.

4. Urednički proces i recenzija

Nakon slanja, rukopis prolazi početnu proveru koja uključuje proveru plagijarizma, dozvola za korišćenje slika i drugih etičkih aspekata. Zatim sledi proces recenzije, tokom kog uredništvo koordinira komunikaciju sa recenzentima i autorima.

Autori zatim imaju priliku da izvrše izmene i dorade rukopisa pre konačne odluke o prihvatanju. Odluka se zasniva na kvalitetu rada, komentarima recenzenata i odgovorima autora.

5. Produkcija i objavljivanje

Prihvaćeni rukopisi prolaze kroz faze formatiranja, lekture, grafičke pripreme i završne pripreme za objavljivanje. Autori tada mogu da pregledaju završnu verziju rukopisa pre publikovanja.

Knjiga može biti objavljena u roku od 6 do 12 meseci, nakon čega je digitalna verzija dostupna za besplatno preuzimanje, dok se štampana izdanja mogu naručiti putem biblioteke ili partnerskih kanala distribucije.

Detaljne informacije o MDBI Books možete pronaći ovde.